Phim X-Quang thấy nốt mờ tròn đơn độc

Các nốt mờ đơn độc là hình ảnh hay gặp trên phim X-Quang, việc xác định được nguyên nhân là điều không phải dễ dàng đối với người đọc

Dạng tổn thương là hình mờ tròn, ít khi bầu dục, đơn độc trong lòng nhu mô phổi, đường kính từ 1cm trở lên, đậm, đồng nhất, có thể thấy vôi hóa trung tâm hoặc loét hóa trung tâm, bờ thường đều.

Căn nguyên của các hình mờ đơn độc qua các thống kê:

◾Đàn ông trên 40 tuổi:

K phế quản đầu xa: 62%

K di căn: 21%

Ổ lao: 12%

Aspergilloma: 2%

U nang bào sán phổi, u lành, kén ở phế quản: 1%

◾Phụ nữ trên 40 tuổi:

K phế quản di căn: 36%

K phế quản nguyên phát: 21%

Ổ lao: 21%

◾Đàn ông dưới 40 tuổi:

Ổ lao: 50%

K phế quản: 20%

K di căn: 14%

◾Phụ nữ dưới 40 tuổi:

Ổ lao: 46%

K di căn: 23%

Aspergilloma: 13%



Tóm lại: Căn nguyên của nốt mờ tròn đơn độc rất đa dạng.

◾Ở đàn ông trên 40 tuổi có thể nghĩ trước tiên là K phế quản đầu xa.

◾Phụ nữ trên 40 tuổi thì tỉ lệ K di căn nhiều hơn cả

◾Ở hai giới dưới 40 tuổi thì nguyên nhân thông thường là lao

Ngoài ra có một số đặc điểm có thể hướng đến chẩn đoán:

Kích thước hình mờ: Các hình mờ có đường kính trên 5cm đều có thể là ác tính trên X-Quang.

Bờ của hình mờ: Bờ của hình mờ không rõ hay không đều, có chân, lồi lõm là biểu hiện của bệnh ác tính. Nếu bờ hình mờ liên tục, đều và rõ nét thì nghĩ đến bản chất lành tính. Tuy nhiên không loại trừ được khả năng ung thư di căn.

Nội dung bên trong: Hình mờ lành tính có thể chứa một hay nhiều điểm can-xi hóa ở bên trong.

Các hình ảnh X-Quang phối hợp: Hình thâm nhiễm dạng nốt ở cùng phía hay đối bên gợi ý bệnh lao. Hình ảnh sưng hạch trung thất rốn phổi, tràn dịch màng phổi hay hủy xương sườn gợi ý căn nguyên bệnh ác tính.

Ung thư phế quản đầu xa chiếm khoảng 10% các ung thư.
Chúng thường gặp ở nam giới, tuổi trên 40. Hình mờ không đều, có chân, lồi lõm, kích thước thường trên 4cm, thường có vị trí phía trước, đôi khi có biểu hiện loét hóa bên trong tạo nên hình giả áp xe, thành dầy, bờ bên trong nham nhở và không có mức nước. Thể tích hình mờ tăng dần và lớn nhanh theo thời gian, không bao giờ có canxi hóa bên trong, đôi khi có hình ảnh phế quản hơi (dạng ung thư phế nang). Các hình ảnh phối hợp: Hạch vệ tinh rốn phổi, tràn dịch màng phổi, hủy xương sườn,…

Các hình mờ ác tính di căn đơn độc chiếm khoảng 10% các hình mờ đơn độc, thực ra chỉ là hình thấy được của hình thả bóng bay trên phim ngực thông thường. Tổn thương nói chung là hình mờ đậm, đồng nhất, tròn, kích thước thay đổi, nhỏ hơn so với ung thư phế quản đầu xa nguyên phát, thường có vị trí thấp.

Hình mờ do lao rất đa dạng: Có thể là ổ bã đậu đậm (đám mờ nốt co cụm lại, mờ đậm, thường là ở đỉnh, tiến triển thường dẫn đến tạo hang và đôi khi vôi hóa từng phần. Tuberculoma là ổ bã đậu với cấu trúc dạng lớp vòng đồng tâm, mờ tròn, đậm, bờ đều và rõ, không đồng nhất, có thể lớn lên theo thời gian. Các hình ảnh khác là hang đầy (tiến triển tạo thành hang điển hình), tích mủ phế quản sau lao sơ nhiễm.

Kết luận

Hình ảnh nốt mờ tròn đơn độc trên phim X-Quang có thể gợi ý một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng đằng sau nó, việc chẩn đoán chính xác cần phải được đặt ra, CT-Scan có thể là công cụ hỗ trợ chẩn đoán.

(Theo Y Lâm Sàng)